الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم وشارح : على محمدى )

153

أصول الفقه ( شرح اصول فقه ) ( فارسى )

خبر واحد ثقه در جميع شئون زندگى عمل مىكنند و به منظور ابلاغ مرادات و مقاصد خود به ديگران از پيك مورد اعتمادى استفاده مىكنند و برعكس براى فهميدن مقاصد و ما فى الضمير ديگران به اخبار شخص موثق و مورد اطمينان اعتماد مىكنند و اين سيره نه تنها در ميان تودهء مردم حاكم است كه ، بلكه در ميان سلاطين و حكام نيز وجود دارد كه نمايندگانى را به اطراف مملكت خود اعزام مىكنند و آنها حاصل تحقيقات و مطالعات خويش را به عنوان گزارش سفر تقديم به رئيس‌جمهور مىكنند و او به اين گزارش اعتماد نموده و اقدامات مقتضى را نسبت به آن منطقه انجام مىدهد و اصولا نظام زندگى بشر بر اخذ به خبر ثقه و عمل به ظواهر استوار شده و اگر اين سيرهء عمليه در ميان نسل بشر حاكم نبود يقينا نظام زندگى اجتماعى مختل مىگشت ؛ زيرا خبرهاى متواتر و يقين‌آور و يا كلام نص و قاطع بسيار كم است نوع خبرها به صورت خبر واحد است و نوع كلمات به صورت ظواهر است و هيچ‌كدام يقين‌آور نيستند . فلسفهء اين سيرهء عقلاييه : عقلاى عالم در امور زندگى خود به احتمالات ضعيفه‌اى كه در جانب مقابل هست اعتنا نمىكنند ، يعنى اگر 2 % احتمال دهند كه اين شخص موثق دروغ گفته است و يا خط كرده و يا شوخى و غفلت و . . . نموده به آن اعتنا نمىكنند و اصل بر صدق و جدى بودن و التفات و . . . مىگذارند و به خبرهاى شخص موثق ترتيب اثر مىدهند . از طرف ديگر ، مسلمين جهان نيز كه دسته‌اى از عقلاى عالم هستند با ساير عقلاى عالم متحد المسلك بوده و در شئون دينى و دنيوى خود در طول تاريخ به خبر واحد ثقه عمل مىكرده‌اند و هيچ‌گاه در اخذ به خبر ثقه ترديدى به خود راه نمىدادند فى المثل آيا سراغ داريد موردى را كه مسلمانان در اخذ حكمى از احكام از ياران و صحابه موثق رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و يا امامان معصوم عليهم السّلام توقف نموده باشند ؟ هرگز ، بلكه عكس آن را سراغ داريم ، يا مثلا آيا تا به امروز ديده‌ايد كه مقلدين يك مرجع تقليد فتواى مرجع را از زبان شخص داناى مورد وثوق بشنوند و با اين حال توقف كنند و به آن ترتيب اثر ندهند ؟ هرگز ، بلكه عكس آن محسوس است ، يا مثلا آيا سراغ داريد